Bu orjinal el işi sırmanın tarihi Selçuklulara kadar uzanır.
Maraş şehri ve çevresinde hüküm süren Dulkadiroğlu Emine Hatun ve Sıtki Hatun
Prenses Osmanlı sarayına gelin giderken çeyizlerinde Maraş'ın sırma işinden
yapılan çeyizleri ( Yatak örtüsü, Bohçalar, seccadeler, şaseler, sabahlıklar,
Kuran kapları, Bindalli model, düğün ve nişan kıyafetleri ) kullanmışlardır.
Maraş işi tek yüzlü bir işlemedir. Desenin altı
özel olarak hazırlanan karton
ile kabartılıp yedi kat sırma
desen üzerinden atlatılarak
kenarlarda içlik ile karşılıklı
tutturulur. Aynı işlem yanyana
uygulanarak işlenir. İşleme
tekniği araç ve gereçleri diğer
işlemelerden farklıdır. Bu işleme Maraş ilimizde
yapıldığı için "MARAŞ İŞİ" adını almıştır. Maraş'ta halk arasında "SIRMA İŞİ"
olarak adlandırılır. Araştırmalara ve Maraş'ta bu işi yapan ustaların verdikleri
bilgiye göre Maraş işi XVI. Yüzyılda ülkemize Arap yarımadasından geçmiştir. O
tarihten beri yerleşmiş, benimsenmiş ve geliştirilerek bünyemize uydurulmuş,
milli işimiz haline getirilmiştir. Bugün Maraş'ta bu işlemeyi sanat haline
getiren 4-5 usta vardır. Bu ustaların yaptığı işlemeler şaheserdir. Mesleklerini
oğullarına öğreterek devam ettireceklerini söylemektedirler.
Maraş işi ilk zamanlarda Çukurova
beylerinin binici takım ve başlıklarına gümüş sırmalarla işlenirdi. Daha
sonraları Maraş'ta, Antep ve Kilis'te erkeklerin kullandıkları fesleri
süslemiştir. XVIII. Yüzyılda silah kılıflarında, palaskalarda kemer ve erkek
yeleklerinde görülür. Zamanla halk tarafından öğrenilmiş ve zengin ailelerin
kızlarına çeyizler hazırlanmıştır. Örneğin yatak örtüsü, sedir örtüsü, seccade,
bohça ve gelinlik. Folklor ekibi kıyafetlerinde kullanılarak zamanımıza kadar
gelmiştir. Son yıllarda, milli işimiz olarak benimsediğimiz Maraş işini daha
fazla geliştirip yaymak üzere Milli Eğitim Bakanlığı tarafından seminerler
düzenlenmektedir. Maraş Kız Enstitüsünde, Ankara ve İstanbul olgunlaşma
enstitülerinde özel olarak kurulan atölyelerde çalışmalar sürdürülmektedir.
Maraş işinde sırası ile aşağıdaki
işlemler uygulanır. Bu işlemler birbirini tamamlayıcısı olduğu için sıralarını
değiştirmemek yerinde olur.
- Maraş işinde desen kağıdı hazırlama.
- Maraş işinde graf kağıdı hazırlama
- Maraş işinde desen teyelleme
- Maraş işinde deseni oyma
- Maraş işinde deseni kumaşa yapıştırma
- araş işinde kumaşı işlemeye hazırlama
- Maraş işinde hazırlanan kumaşın tezgaha
sıkıştırma
- Sim veya sırma ile Maraş işi yapma
- Maraş işini gri mukavvadan temizleme
- Kabartma kartonu hazırlama
- Maraş işinin pesent iğnesini yapma
- Maraş işinin verev pesent iğnesini yapma
- Maraş işinin hasır iğnesini yapma
|
